यू.पी.आय. (युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस) / UPI

युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस

युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस (UPI) ही भारताची ऑनलाइन पेमेंट सिस्टम आहे. UPI द्वारे तुम्ही थेट UPI शी जोडलेल्या बँक खात्यात ऑनलाइन पैसे ट्रान्सफर करू शकता. NPCI (नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया) ने २०१६ मध्ये ते लाँच केले. पैसा हे देवाणघेवाणीचे एक माध्यम आहे ज्याद्वारे आपण वस्तू खरेदी आणि विक्री करू शकतो. आमच्या एका लेखात पैशाच्या उत्क्रांतीची चर्चा केली … Read more

जगातील टॉप १० बँका (२०२५) / Top 10 Banks Globally

टॉप १० बँका २०२५

बँकिंग क्षेत्र हे आधुनिक अर्थव्यवस्थेचा कणा आहे. या पोस्ट मध्ये, आपण जागतिक स्तरावरील टॉप १० जागतिक बँका ची चर्चा करू. टेक्निकली, बँक ही एक कंपनी असते आणि ती नफ्यासाठी काम करते. बँकेचे स्वतःचे बाजार मूल्य (market value/cap) असते, किंवा आपण बाजार भांडवलीकरण म्हणू शकतो. मार्केट कॅप च्या आधारावर, आपण जगातील शीर्ष बँकांची चर्चा करू. हा … Read more

चलनविषयक धोरण समिती / RBI’s Monetary Policy Committee (MPC)

चलनविषयक धोरण समिती (MPC)

RBI/आर.बी.आय. ची चलनविषयक धोरण समिती (MPC) ही आर.बी.आय. चे बेंचमार्क दर, रेपो दर (Repo rate) आणि बँक दर (Bank rate) बाबत निर्णय घेणारी संस्था आहे. आर.बी.आय. ने घेतलेले चलनविषयक निर्णय आपल्या अर्थव्यवस्थेच्या अल्पकालीन आणि दीर्घकालीन विकासाच्या परिस्थितीला आकार देतात. प्रमुख बेंचमार्क दर बँकिंग क्षेत्राच्या व्याजदरांवर प्रभाव पाडतात. आरबीआयच्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या  👉 आर.बी.आय. ची … Read more

अमेरिका – ‘फेडरल रिझर्व्ह’ म्हणजे काय ? US Federal Reserve

US Fed logo

फेडरल रिझर्व्ह ही अमेरिकेची (युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका, USA) ची मध्यवर्ती बँक आहे.  आपल्याकडे भारताची मध्यवर्ती बँक म्हणून आरबीआय आहे, तसेच अमेरिकेत फेडरल रिझर्व्ह आहे .  Fed ही अमेरिकेची मध्यवर्ती बँक आहे, जी  १९१३ च्या फेडरल रिझर्व्ह कायद्याद्वारे तयार केली गेली आहे. फेड / ‘Fed’ हा फेडरल रिझर्व्हचा एक लोकप्रिय Short form/ लघुरूप आहे. Fed अमेरिकन डॉलर्स छापते आणि ते स्वतःच्या मर्जीने … Read more

रेपो रेट म्हणजे काय ? RBI – Repo Rate …

Repo Rate

रेपो रेट/रिपर्चेस रेट (Repo Rate) हा आरबीआयचा बेंचमार्क ‘व्याजदर’ आहे ज्यावर व्यावसायिक बँका आरबीआयकडून पैसे कर्ज घेतात. हे अल्पकालीन कर्ज आहे, म्हणजेच बँका एका वर्षापेक्षा कमी कालावधीसाठी कर्ज घेतात. बँका कर्ज का घेतात ? 🤔 बँका मध्यवर्ती बँकेकडून कर्ज का घेतात ? > निधीची कमतरता दूर करण्यासाठी, व्यावसायिक बँका आरबीआयकडून पैसे उधार घेतात. बँका पैसे उधार घेतात, … Read more

बचत खात्यांचे व्याजदर

बचत खाते

एक व्यक्ती तिचे पैसे बँकेतील बचत खात्यात ठेवते, ती बचत खाते निवडते कारण आपल्याला माहिती आहे की बचत खात्यात आपल्याला आपल्या ठेवींवर काही व्याजदर मिळतो. पण आपण ते बचत खात्यात ठेवले तर आपल्याला नेमके किती पैसे मिळतात? कृपया आमची मागील पोस्ट वाचा – बँक नफा कसा कमावते ? प्रत्येक बँकेचे व्याजदर मोजण्यासाठी वेगवेगळे धोरण असते. व्यावसायिक बँका … Read more

बँक नफा कसा कमवतात ?

आपण मागील पोस्टमध्ये बँक म्हणजे काय आणि बँकांचे प्रकार काय आहेत हे पाहिले आहे . आता आपण बँका आणि त्यांचा नफा या विषयावर विचार करू. भारतातील बँकिंग क्षेत्राबद्दलचा आमचा मागील लेख तुम्ही कृपया वाचून घ्या. आता एका साध्या प्रश्नाचे उत्तर देण्याची वेळ आली आहे, तो म्हणजे – बँका नफा कसा कमवतात ? उत्तर सोपे आहे: बँका ‘व्याज प्रसार’ द्वारे नफा … Read more

भारतातील बँकिंग क्षेत्र/ Indian Banking Sector 💵🏦🪙

बँकिंग क्षेत्र

भारतीय बँकिंग क्षेत्रात SBI, बँक ऑफ बडोदा सारख्या सार्वजनिक क्षेत्रातील बँका आहेत. HDFC बँक, ICICI बँक सारख्या खाजगी क्षेत्रातील बँका देखील आहेत. भारताच्या बँकिंग व्यवस्थेत परदेशी बँका, पेमेंट बँका आणि लघु वित्त बँका, सहकारी बँका यांचाही समावेश आहे. RBI ही भारतातील बँकिंग व्यवस्थेची नियामक आहे. बँक म्हणजे काय ? 🤔 बँक ही एक वित्तीय संस्था … Read more

RBI / रिझर्व बँक ऑफ इंडिया/ Reserve Bank of India

what is RBI

आरबीआय म्हणजे काय ? RBI/आरबीआय ही भारताची मध्यवर्ती बँक आहे. तिचे मुख्यालय मुंबई, महाराष्ट्र येथे आहे. मध्यवर्ती बँक म्हणजे काय – मध्यवर्ती बँक ही देशातील बँकिंग क्षेत्र आणि चलन संबंधित बाबींची सर्वोच्च संस्था असते. ती चलनविषयक धोरणे ठरवते आणि देशातील बँकांचे नियमन देखील करते. बँकिंग व्यवस्था, चलन पुरवठा, चलन छपाई इत्यादींवर देखरेख आणि नियमन करण्यासाठी सरकारला … Read more